Það er sívaxandi hópur fólks sem á börn á meðan námstíma stendur. Það hefur líklega verið besta fjárfestingin okkar á undanförnum árum þó sumir hagfræðingar væru ef til vill ósammála.

Háskóli Íslands vill bjóða upp á fjölskylduvænt umhverfi og hafa framfarir á fjölskyldumálum verið miklar á undanförnum árum. Stúdentagarðarnir í Fossvoginum er mikill sigur fyrir foreldra og við sem erum í Röskvu erum stolt af því að hafa barist fyrir byggingu þessara garða.

Hvað er fæðingastyrkur til námsmanna?
Flestir námsmenn vinna sér ekki inn fastar tekjur allt árið um kring. Þeir eiga þess vegna ekki rétt á hefðbundnum fæðingarorlofsgreiðslum. Námsmenn sem eignast börn fá í staðinn svokallaðan fæðingarstyrk sem er föst greiðsla, 113.902 krónur á mánuði. Þegar sótt er um fæðingarstyrk skipta aðrar tekjur engu máli, hvort sem það eru sumartekjur eða tekjur fyrir hlutastörf. Þetta er því upphæð sem allir námsmenn fá þegar þeir fara í fæðingarorlof, óháð hjúskaparstöðu og fjölda barna.

Við viljum hækkun
Þessi upphæð er óraunhæf að okkar mati. Þegar fastráðnir starfsmenn fara í fæðingarorlof þá borgar ríkið 80% af tekjum á síðastliðnu ári. Hinsvegar er ekki hægt að miða útreikninga við námslánin sem námsmaður tók áður en hann eignaðist barn. Sú grunnframfærsla er lágmarksupphæð sem einstaklingur á að geta lifað á. Námslánin hækka síðan töluvert þegar barn kemur til sögunnar og því er eðlilegt að fæðingarstyrkurinn sé í samræmi við þá upphæð. Því viljum við sjá fæðingarstyrkinn í sama hlutfalli og aðrar greiðslur úr fæðingarorlofssjóð.

Krafa um 80% af námslánum.
Tökum nokkur dæmi um mismunandi námslán hjá einstaklingum í fullu námi:
1) Framfærsla í sambúð með eitt barn 150.767 krónur
2) Framfærsla einstæð/ur með eitt barn 175.000 krónur
3) Framfærsla sambúð með tvö börn 180.813 krónur

Grunnframfærsla fyrir einstakling er 120.720 krónur á mánuði. Þegar námsmaður eignast barn eykst framfærslukostnaður til muna. Fyrir utan að þurfa stærri íbúð þá bætast við bleyjur, krem, föt, barnamatur svo eitthvað sé nefnt. Þessi hækkun á námslánunum er því alveg nauðsynleg. Ef námsmaður er í sambúð með tvö börn, þá er samkvæmt LÍN 180.813 krónur sú upphæð sem ætti að duga til að framfleyta þessum námsmanni. Hinsvegar fær þessi námsmaður 113.902 ef hann fer í fæðingarorlof. Þetta getur því verið erfitt, sérstaklega ef báðir foreldrar eru í námi.

Fæðingarstyrkurinn alltaf lægri en þessi 80% af námslánum. Munurinn verður meiri eftir því sem börnin verða fleiri og þegar foreldrar eru einstæðir. 80% af námslánum ættu í raun að vera lágmark sem fæðingarstyrkur til námsmanna þar sem námslánin eru reiknuð sem grunnframfærsla.

Launin okkar
Einstaklingar sem velja að taka námslán og vera í skóla eru að taka á sig miklar skuldbindingar. Þegar námi er lokið og viðkomandi einstaklingur er kominn út í atvinnulífið þá eru þessi lán greidd til baka. Hægt er að líta á þetta þannig að þetta sé fjárfesting í okkur sjálfum og þessir mánaðarlegu útreikningar á námslánunum eru launin okkar. Því ætti að reikna fæðingarstyrkinn út frá þessum forsendum. Ef námsmenn taka ekki námslán þá ættu þó sömu upphæðir að vera til grundvallar.

Hver er heildarábatinn?
Núna er barist fyrir hverjum aur og það má alls ekki gefast upp. Ef við viljum fjölskylduvænan Háskóla þá verða námsmenn að geta tekið fæðingarorlof án þess að lenda í skuldasúpu. Ef við lítum á heildarmyndina þá er í raun hagstæðara fyrir ríkið að greiða fæðingarstyrkinn heldur en 80% af launum þegar út í atvinnulífið er komið. Því flest búumst við við því að fá hærri laun en námslánin.

Við í Röskvu viljum sjá sanngirni gagnvart fjölskyldufólki og viljum sjá fæðingarstyrk til námsmanna hærri.

Edda Hermannsdóttir, 1. sæti á lista til Stúdentaráðs.